Sterke vrouwen die het verschil maken

Niet alle leiders hebben een titel of officële functie.

In Zuid-Somalië ziet een leider er zo uit: een vrouw die met een klein, gekleurd meetlint door een tijdelijke nederzetting loopt, waar gezinnen wonen die hun huizen zijn ontvlucht. Het is Ruqiya*. Zachtjes klopt ze op de deur van een buurvrouw.

We hebben bewondering en respect voor vrouwen zoals zij.

Ruqiya is begeleider van een zorggroep. Zij stuurt 45 vrouwelijke vrijwilligers aan. Elke vrijwilliger ondersteunt 15 gezinnen in haar eigen buurt. Om de twee weken komen ze bijeen om meer te leren over gezondheid, voeding en hygiëne. Vervolgens brengen ze die kennis terug naar hun gemeenschappen. Van huis tot huis.

"Ik ben altijd blij om te zien hoe de gemeenschap verbetert en verandert," zegt ze. "Het werken met hen geeft me zoveel voldoening."

Haar werk is niet opvallend. Maar het redt levens.

‍

De opluchting van een moeder

Een van de huizen die Ruqiya ons liet zien om te laten zien wat zij precies doen, was van Khadra*, een 20-jarige moeder van twee kinderen.

Na haar scheiding keerde Khadra terug naar de regio waar ze geboren werd. Ze woont nu in een informele nederzetting en zorgt ook voor haar blinde, bejaarde vader. Om haar gezin te onderhouden, werkt ze op bouwplaatsen waar ze zware zakken cement draagt. Het is zwaar werk, maar het is haar enige manier om te overleven.

Ze merkte dat er iets mis was met haar zoon Ali.

“Ik had een gevoel,” zegt ze. “Zijn voeten en benen waren opgezwollen.”

Ruqiya mat Ali’s bovenarm. De uitslag was duidelijk: ernstige acute ondervoeding.

‍

“Ze zei dat ik zo snel mogelijk naar de medische zorginstelling moest gaan,” vertelt Khadra. “Ze legde uit dat de voeding voor mijn zoon gratis zou zijn.”

Ali wordt nu behandeld in het voedingsprogramma van een kliniek die door Medair wordt ondersteund.

Zonder dat ene huisbezoek had de uitkomst heel anders kunnen zijn.

‍

Het belang van zorggroepen in Somalië

Zuid-Somalië wordt keer op keer getroffen door droogte, conflicten, ontheemding en economische tegenslag. Veel gezinnen die vroeger van vee leefden, verloren hun dieren en verhuisden naar informele nederzettingen. Voedselonzekerheid is voor hen een dagelijks probleem.

In zulke kwetsbare situaties is ondervoeding niet altijd direct zichtbaar. Een kind wordt zwakker. De eetlust neemt af. Maar ouders herkennen de signalen soms niet, of wachten te lang met hulp zoeken.

Vrouwen uit de gemeenschap krijgen training om huishoudens regelmatig te bezoeken. Ze geven praktische adviezen over zwangerschap, borstvoeding en hygiëne. Ze screenen kinderen op ondervoeding en herkennen wanneer zwangere vrouwen of moeders extra steun nodig hebben. Ze vormen een belangrijke schakel tussen gezinnen en de medische zorginstellingen.

Ze vervangen het zorgsysteem niet — ze versterken het.

“Voordat we begonnen, bevielen moeders thuis,” zegt Nasteexo*, een andere zorggroeppromotor. “Nu bevalt het grootste deel in de instelling. Vroeger leden ondervoede kinderen thuis in stilte. Nu begrijpen verzorgers waarom vroegtijdige opsporing belangrijk is, en zoeken ze hulp.”
Dit zijn vrouwen die verandering teweegbrengen binnen hun eigen gemeenschappen.

‍

Kennis beschermt

Ayaan*, een moeder die in een naburig kamp woont, begrijpt dit heel goed. Haar gezin leefde vroeger als veehouders. Herhaalde droogte vernietigde het grootste deel van hun veestapel. Met te weinig over om te overleven, verhuisden ze naar een informele nederzetting. Al meer dan vijf jaar bezoeken vrijwilligers van de zorggroep haar huishouden.

"De adviezen zijn erg belangrijk en hebben onze gezondheid en ons dagelijks leven verbeterd," zegt ze.

Toen haar zoon onlangs zwakker werd en minder begon te eten, herkende ze de waarschuwingssignalen.

"Ik besefte dat er iets mis was. Hij werd dunner."

Ze bracht hem naar de kliniek van Medair, waar hij nu behandelt wordt met speciale voeding en waar ze hem goed volgen.

Alleen al in 2025 hebben vrijwilligers van Medair's zorggroepen meer dan 3.600 kinderen in dit gebied gescreend op ondervoeding. Honderden gevallen van ondervoeging werden zo op tijd ontdekt, en de kinderen konden worden doorverwezen voor levensreddende behandeling.

Achter elk cijfer staat een vrijwilliger van de zorggroep die op tijd heeft gehandeld.

‍

Vrouwen die het verschil maken

In Zuid-Somalië leiden 189 vrouwen de zorggroepen van Medair. Samen bereiken ze elke maand meer dan 2.800 huishoudens.

Omdat ze steeds weer terugkeren, groeit het vertrouwen. Gedrag begint te veranderen. Meer moeders zoeken prenatale zorg en bevallen veilig in klinieken. Meer pasgeborenen krijgen binnen het eerste uur na de geboorte borstvoeding. Meer baby's ontvangen uitsluitend borstvoeding tijdens hun meest kwetsbare eerste maanden.

Deze veranderingen komen niet tot stand door één enkele bewustmakingscampagne. Ze komen tot stand omdat vrouwen consequent aanwezig zijn.

"Ik vind het mooi om de schakel te zijn tussen de gemeenschap en de zorg," zegt Ruqiya. "Dat motiveert me om dit werk te blijven doen."

Op Internationale Vrouwendag vieren we die motivatie. We vieren de veerkracht van de jonge alleenstaande moeder. We vieren de ontheemde moeder die de toekomst van haar gezin weer opbouwt. En we vieren de vrijwilligers die weigeren om gezinnen in stilte te laten lijden.

Samen staan

Uw steun maakt dit mogelijk.

We trainen en begeleiden vrouwen. Dit werk zorgt ervoor dat gezinnen gebruik maken van medische zorg. Het zorgt ervoor dat kinderen hulp krijgen voordat het te laat is.

In Zuid-Somalië wachten vrouwen niet op verandering. Ze creëren die.

En vandaag, op Internationale Vrouwendag, eren we hun leiderschap. En het partnerschap dat dit mogelijk maakt.

‍

‍

‍

*Namen zijn om veiligheidsredenen gewijzigd.

Deze inhoud werd samengesteld met input van Medair-medewerkers.. De hierin geuite standpunten zijn uitsluitend die van Medair en niet van een andere organisatie.

‍