Alsof ik opnieuw geboren werd

Toen Alain door de deuren van de ebolakliniek in Katwa, in het oosten van de Democratische Republiek Congo, liep, was hij ervan overtuigd dat hij zijn familie nooit meer zou zien. In zijn dorp wakkerden geruchten over ebola de angst aan. Toch verliet hij het centrum enkele weken later genezen. Nog opmerkelijker: zijn verhaal overtuigde vijf leden van zijn familie om zich op tijd te laten behandelen, waardoor ook hun levens konden worden gered.

‍

Een verkeerd begrepen ziekte

Het begon allemaal toen de jongere broer van Alain ziek werd.

“Toen mijn broer ziek werd, dachten we dat hij vergiftigd was. Hij had diarree, hevige buikpijn en werd elke dag zwakker. We probeerden hem thuis te behandelen met medicijnen en traditionele remedies, omdat we helemaal niet aan ebola dachten. Wanneer iemand ziek wordt, is ebola niet het eerste waar we aan denken; het is een woord dat doet denken aan de dood en aan complotten – en dat is niet goed.”

De toestand van de jonge man bleef echter verslechteren. Na lang overleg binnen de familie werd hij overgebracht naar het algemeen ziekenhuis van Katwa. Een week later kwam de diagnose: hij had ebola. Helaas was hij al overleden toen die diagnose bekend werd.

“Mijn broer verliezen zonder echt te begrijpen wat er met hem gebeurde, was een van de pijnlijkste momenten van mijn leven. Toen de resultaten na zijn overlijden binnenkwamen, waren we allemaal in shock.”

Toen werd Alain ziek

Enkele dagen na de dood van zijn broer begon Alain zelf verontrustende symptomen te krijgen.

“Eerst vermoeidheid, daarna koorts. Ik probeerde mezelf ervan te overtuigen dat het niets was. Ik nam thuis medicijnen en probeerde mezelf te behandelen. Maar de ziekte ontwikkelde zich sneller dan ik had kunnen denken.”

Omdat hij wist dat hij nauw contact met zijn broer had gehad, vreesde hij het ergste.

“Ik wist dat ik contact met mijn broer had gehad. Ik was heel bang dat ik ebola had, maar ik weigerde het te geloven.”

Uiteindelijk belde Alain zelf een ambulance om naar de door Medair ondersteunde ebolakliniek in Katwa te gaan. Enkele dagen later bevestigden zijn testresultaten zijn angst: hij was positief getest op ebola.

‍

“Ik dacht dat ik naar de ebolakliniek ging om te sterven”

Voor Alain was de diagnose verpletterend. Maar er was nog iets dat hem bijna evenveel angst aanjoeg als de ziekte zelf: de geruchten.

“Thuis zeiden veel mensen dat de ebolakliniek een plek was waar zieke mensen naartoe werden gebracht om te worden gedood. Sommigen beweerden zelfs dat niemand er levend vandaan kwam.”

“Ik had gehoord dat er ’s nachts een hamer werd gebruikt om patiënten te doden. Er gingen ook geruchten dat het eten dat in het centrum werd geserveerd vergiftigd was. Door al deze verhalen kwam ik aan bij de ebolakliniek in de overtuiging dat mijn laatste dagen waren aangebroken.”

Deze angst was zo sterk dat hij tijdens de eerste dagen van zijn behandeling weigerde te eten.

“Ze brachten me eten, maar ik raakte het nauwelijks aan. Ik was ervan overtuigd dat ze me wilden vergiftigen. Nu lijkt dat ongelooflijk, maar op dat moment geloofde ik het echt. Het virus viel mijn lichaam aan, maar de geruchten vielen mijn gedachten aan.”

Toen kwam een beslissend moment.

“Op een dag zei ik tegen mezelf: óf ik blijf geloven wat de mensen buiten zeggen, óf ik geef degenen die mij proberen te redden een kans. Dat was de dag waarop alles veranderde.”

Achter de beschermende pakken: mensen

Beetje bij beetje observeerde Alain de zorgverleners om hem heen en ontdekte hij een werkelijkheid die heel anders was dan wat hij zich had voorgesteld.

“Achter de maskers en beschermingsmiddelen herkende ik vrouwen en mannen die hun leven riskeerden om het onze te redden. In tegenstelling tot wat ik me had voorgesteld, zag ik geen gevaarlijke of kwaadwillende mensen, maar toegewijde professionals.”

Geleidelijk ontstond er een vertrouwensband.

“De verpleegkundigen namen de tijd om met me te praten, me gerust te stellen en mijn vragen te beantwoorden. Beetje bij beetje werden ze mijn vrienden. Hun steun gaf me opnieuw de kracht om te eten, de behandelingen te volgen en weer in mijn herstel te geloven.”

Een nieuw leven

Naarmate de dagen verstreken, namen de symptomen van Alain af en kreeg hij zijn kracht terug. Toen kwam het nieuws waarop hij bijna niet meer had durven hopen.

“De dag waarop ze me vertelden dat ik genezen was, voelde ik iets wat niet te beschrijven is. Het was alsof ik opnieuw geboren werd.”

Zijn herstel veranderde zijn kijk op de ziekte en de kliniek volledig.

“Ik besefte dat alles wat ik over de ebolakliniek had gehoord, niet waar was. De werkelijkheid was totaal anders dan de geruchten.”

‍

Van overlevende tot pleitbezorger

Na zijn herstel ontdekte Alain dat verschillende leden van zijn familie eveneens aan het virus waren blootgesteld. Net als hij aarzelden zij aanvankelijk om naar het behandelcentrum te gaan.

Daarom besloot hij zijn ervaring met hen te delen.

“Ik zei tegen hen: kijk naar mij. Ik leef. Als dit centrum mensen wilde doden, zou ik hier vandaag niet voor jullie staan. Ik vertelde hun wat ik had gezien, over de kwaliteit van de zorg, de aandacht van het personeel en de behandelingen die ik had gekregen. Ik wilde angst vervangen door de waarheid.”

Dankzij zijn getuigenis stemden vijf leden van zijn familie ermee in zich te laten behandelen. Ze overleefden allemaal.

“Toen ik zag hoe mijn familieleden één voor één genezen naar buiten kwamen, begreep ik dat mijn verhaal levens had gered. Dat vervult me met trots en zal me altijd bijblijven.”

Inmiddels zijn meer dan 40 mensen hersteld en ontslagen uit de ebolakliniek in Katwa.

Alain blijft zich inzetten om anderen te vertellen dat een behandeling hun leven kan redden en dat ze niet bang hoeven te zijn.

“Geruchten kunnen net zo dodelijk zijn als een ziekte. Sommige mensen sterven omdat ze uit angst te laat naar een kliniek komen.”

“Als je ziek bent, zoek dan snel medische hulp. Ik heb ebola overleefd omdat ik uiteindelijk leerde vertrouwen op de zorgverleners die mijn leven wilden redden.”

“Ik kon mijn broer niet redden. Maar dankzij ons verhaal heb ik vijf familieleden geholpen om op tijd behandeling te zoeken. Het is de herinnering aan hem die mij vandaag de kracht geeft om mijn verhaal te blijven vertellen.”

Soms is het overwinnen van angst de eerste stap op weg naar genezing.

Het werk van Medair in de ebolabestrijding in de Democratische Republiek Congo wordt mogelijk gemaakt door vele particuliere giften en met steun van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, het Humanitair Fonds voor de DRC, het Zwitserse Agentschap voor Ontwikkeling en Samenwerking (SDC), de Europese Unie, en Swiss Solidarity Foundation.

Deze inhoud is tot stand gekomen met materiaal dat werd verzameld door medewerkers van Medair. De hierin geuite standpunten zijn uitsluitend die van Medair en niet van een andere organisatie.

‍